سلسله همایش های بین المللی کرامت انسانی

صفحه اصلی / ششمین کنگره بین المللی حقوق پزشکی

بررسی تأثیر کاربست هوش مصنوعی در تشخیص بیماری های دهان و دندان بر مفهوم تقصیر دندانپزشک

نویسندگان :

منصوره نیکبخت¹ محمود عباسی²

1- موسسه آموزش و پژوهش مدیریت و برنامه ریزی 2- دانشگاه شهید بهشتی

کلمات کلیدی :

تقصیر،هوش مصنوعی،دندانپزشکی هوشمند

چکیده :

زمینه و هدف: فناوری هوش مصنوعی (AI) به طور گسترده در دندانپزشکی کاربرد دارد. یک دندانپزشک می‌تواند از فناوری هوش مصنوعی جهت تحلیل داده‌های مربوط به بیمار، تشخیص و درمان بیماری های دهان و دندان و مدیریت فعالیت‌ها استفاده کند. ضرورت استفاده از نرم‌افزارهای جدید، واقعیاتی هستند که در علم دندانپزشکی از لحاظ آثار حقوقی و از جمله تأثیرات آن بر روی مفاهیم و ارکان مربوط به مسئولیت مدنی حائز اهمیت هست. یکی از مهم‌ترین سؤالات حقوقی در این بخش این است که ورود هوش مصنوعی چه تأثیراتی بر روی مفهوم تقصیر دارد. روش: این تحقیق از نوع نظری و به روش توصیفی تحلیلی است و روش جمع‌آوری اطلاعات به روش کتابخانه‌ای و با مراجعه به اسناد، کتب و مقالات صورت گرفته است. ملاحظات اخلاقی: در پژوهش حاضر جنبه‌های اخلاقی مطالعات کتابخانه‌ای شامل اصالت متون، صداقت و امانتداری به طور کامل رعایت شده است. یافته‌ها: این راستا با بررسی ماده 495 قانون مجازات اسلامی و مقررات خاص، تبیین هوش مصنوعی و کاربردهای آن دردندانپزشکی، این یافته ها حاصل شد که جدای از اینکه نمی توان برای هوش مصنوعی قائل به مسئولیت جداگانه بود، ازآنجا که در استناد عرفی ضرر و رابطه سببیت تغییر ایجاد می‌شود، باید مفاهیم مربوط به مسئولیت مدنی از جمله مفهوم تقصیررا در این موارد به شیوه جدید و با در نظر گرفتن مقتضیات امر بررسی کرد. نتیجه‌گیری: تفاوت‌های هوش مصنوعی با سایر ابزار از جهت استقلال در تصمیم‌گیری، تحلیل ها را متفاوت می کند.ممکن است نظام حقوقی تمایل به مسئول‌دانستن ماشین مبتنی بر تکنولوژی هوش مصنوعی داشته باشد، به نظر نگارنده، دشوار است که بتوان برای آن قائل به شخصیت حقوقی و مسئولیت جداگانه بود. زمانی که یک دندانپزشک به عنوان کاربر در فرآیند درمان، جهت تشخیص بیماری و یا در مراحل دیگر مربوط به درمان از نرم افزارهای هوشمند؛ بهره می گیرد و در نتیجه آن آسیبی به بیمار وارد می‌شود، هرچند نمی‌توان برای این فناوری شخصیت حقوقی جداگانه قائل بود، لیکن از آنجا که در زنجیره به کارگیری آن افراد متعدد از جمله سازنده، آموزش‌دهنده یا کاربران متعدد دخیل هستند از مسئولیت دندانپزشک می‌کاهد. از آنجا که عدم رعايت موازين فني و علمي در اقدامات تشخيصي و درماني مهم ترين معياري است كه در بررسي شكايات دندان پزشكي مورد استناد محاكم قضايي و هيأت هاي انتظامي قرار مي گيرد؛ پس بعد از اطمینان از به رسمیت شناخته شدن استفاده از هوش مصنوعی در امر درمان در نمونه مورد نظر، باید بررسی گردد که شیوه درمانی به کار گرفته شده با استفاده از هوش مصنوعی، درعلم دندانپزشکی مطابق مقررات متعارف پزشکی است یا خیر و معیار در تشخیص تقصیر دندانپزشک «رفتار پزشکی متعارف» است و این متعارف بودن باید در طرز استفاده از نرم‌افزار هوش مصنوعی نیز رعایت گردد.