سلسله همایش های بین المللی کرامت انسانی

صفحه اصلی / سومین کنفرانس بین المللی حقوق کودک

حق بر مصالح عالیه کودکان، تحولات مفهومی و نظری

نویسندگان :

زهرا طاعات¹

1- دانشگاه آزاد نجف آباد

کلمات کلیدی :

مصالح عالیه کودک،کنوانسیون حقوق کودک،حمایت از کودکان،چالش‌های حقوقی،سیاست‌گذاری اجتماعی

چکیده :

اصل مصالح عالیه کودک به‌عنوان یکی از اصول بنیادین حقوق کودک، نقشی اساسی در تدوین قوانین، سیاست‌گذاری‌های اجتماعی و تصمیمات قضایی مرتبط با کودکان ایفا می‌کند. این اصل بر اولویت منافع کودک در تمامی تصمیم‌گیری‌ها و اقدامات مربوط به او تأکید دارد و در اسناد بین‌المللی، به‌ویژه کنوانسیون حقوق کودک سازمان ملل متحد، مورد پذیرش گسترده قرار گرفته است. در این پژوهش، تحولات مفهومی و نظری این اصل مورد بررسی قرار گرفته و چالش‌های مرتبط با تفسیر، اجرا و تطبیق آن با نظام‌های حقوقی و اجتماعی مختلف تحلیل شده است. بررسی‌ها نشان می‌دهد که ابهام در تعریف دقیق مصالح عالیه، تفاوت‌های فرهنگی در تفسیر این اصل، تعارض آن با سایر منافع اجتماعی و خانوادگی، و مشکلات اجرایی در محاکم قضایی، از مهم‌ترین موانع در اجرای صحیح آن محسوب می‌شوند. همچنین، نقش رویکردهای قضایی، ملاحظات اخلاقی و دیدگاه‌های روان‌شناختی در تعیین بهترین منافع کودک بررسی شده است. نتایج پژوهش نشان می‌دهد که اجرای مؤثر اصل مصالح عالیه کودک نیازمند معیارهای عینی و استاندارد، افزایش آگاهی حقوقی، تقویت حمایت‌های اجتماعی و مشارکت فعال کودکان در تصمیمات مربوط به خود است. برای دستیابی به این هدف، پیشنهاد می‌شود که سیاست‌گذاران و نظام‌های حقوقی معیارهای شفاف‌تری برای تشخیص مصالح عالیه کودک تدوین کرده و بسترهای لازم برای حمایت از حقوق کودکان را فراهم آورند.