سلسله همایش های بین المللی کرامت انسانی

صفحه اصلی / سومین کنگره بین المللی حقوق سلامت ( حقوق تغذیه و امنیت غذایی )

بررسی حق کودکان بر تغذیه سالم در عصر زیست‌فناوری: چالش‌ها و الزامات حقوقی ناشی از مصرف محصولات تراریخته در پرتو اسناد بین‌المللی و حقوق ایران

نویسندگان :

مریم بلندی¹ دریا خسروی²

1- دانشگاه کاشان 2- دانشگاه کاشان

کلمات کلیدی :

حق کودک،اصل احتیاط،محصولات تراریخته،سلامت غذایی،،تغذیه سالم،

چکیده :

حق کودکان بر تغذیه سالم یکی از مؤلفه‌های بنیادین در تحقق کرامت انسانی و رشد همه‌جانبه آنان است که در اسناد بین‌المللی حقوق بشر از جمله میثاق حقوق اقتصادی، اجتماعی و فرهنگی و کنوانسیون حقوق کودک مورد شناسایی قرار گرفته است. در این میان، ظهور محصولات تراریخته به‌عنوان بخشی از نوآوری‌های زیستی، دغدغه‌های جدیدی را در حوزه امنیت غذایی، به‌ویژه برای کودکان، پدید آورده است. پژوهش حاضر با بهره‌گیری از روش توصیفی-تحلیلی و با رویکردی تطبیقی، نخست به بررسی مفهومی و حقوقی تغذیه سالم از منظر نهادهای بین‌المللی پرداخته و سپس آثار زیستی، تغذیه‌ای و مخاطرات احتمالی محصولات دست‌ورزی‌شده ژنتیکی را با تمرکز بر سلامت کودکان ارزیابی می‌نماید. در ادامه، با تحلیل الزامات حقوقی دولت‌ها و مسئولیت شرکت‌های تولیدکننده تراریخته، نقش اصل احتیاط، منافع عالیه کودک و حق بر سلامت در قانون‌گذاری غذایی تبیین می‌شود. در بخش پایانی، سیاست‌ها و مقررات ایران در زمینه غذای کودک و فرآورده‌های نوظهور غذایی، به‌ویژه در رابطه با نظارت، شفافیت، و خلأهای تقنینی بررسی شده است. یافته‌ها حاکی از آن است که نظام حقوقی ایران فاقد چارچوبی جامع، شفاف و پیشگیرانه در حوزه غذای کودکان است و با چالش‌هایی در زمینه استانداردگذاری، ارزیابی خطر و نظارت اثربخش مواجه می‌باشد. بر این اساس، پیشنهادهایی نظیر تدوین قانون خاص غذای کودک، برچسب‌گذاری اجباری محصولات تراریخته و تقویت مکانیسم‌های ارزیابی سلامت به‌عنوان ضرورتی برای تضمین حقوق تغذیه‌ای کودکان در ایران مطرح می‌گردد.