سلسله همایش های بین المللی کرامت انسانی

صفحه اصلی / دومین کنفرانس بین المللی حقوق کودک

حمایت از حق تصویر کودکان در فضای مجازی ومدلینگ کردن آنها

نویسندگان :

مهرداد تیموری¹ نسترن نقی زاده²

1- استادیار گروه حقوق کیفری و جرم‌شناسی، واحد تبریز، دانشگاه آزاد اسلامی، تبریز، ایران. 2- دانشجوی کارشناسی ارشد حقوق کیفری و جرم‌شناسی، واحد تبریز، دانشگاه آزاد اسلامی، تبریز، ایران

کلمات کلیدی :

مدلینگ،امنیت آنلاین،فضای مجازی،حریم خصوصی

چکیده :

امروزه با توجه به گسترش فضای مجازی و در دسترس بودن آن‌ها برای عموم مردم ارتباطات برای اغلب افراد بسیار راحت‌تر از قبل شده است. مردم به‌آسانی تصاویر و فیلم‌های خود را در فضای مجازی به اشتراک می‌گذارند، با توجه به گسترش شبکه‌های مجازی مانند اینستاگرام، یوتیوب افراد بدون در نظر گرفتن حقوق کودکان تصاویر و فیلم‌های آن‌ها را در فضای مجازی قرار می‌دهند و از طریق تبلیغ و جذب دنبال کننده برای خود به دنبال کسب درآمد و شهرت هستند. موضوع انتشار عکس‌ها و فیلم‌های شخصی کودکان توسط والدین همان حفظ حریم کودکان است که بسیار مهم و حائز اهمیت است این موضوع در حوزه حقوق کودکان و حفظ حقوق آن‌ها قرار دارد. حفظ حریم کودکان در مقابل خطرات مختلف ازجمله بدرفتاری جنسی، آزار و اذیت، خشونت، تجاوز به حرمت و شخصیت آن‌ها بسیار اساسی است. لذا مقاله حاضر به روش نظری و توصیفی تحلیلی به بررسی مدلینگ کردن کودکان پرداخته است و یافته‌ها و نتایج حاکی از این است که استفاده از کودکان به‌عنوان مدل در تبلیغات فضای مجازی، تبلیغات تلویزیونی، عکس‌های مجله، فیلم‌ها و کلیپ‌های تبلیغاتی برای بسیاری از کودکان فرصتی برای نمایش استعدادها و زیبایی‌شان است. و برای پدر و مادرها و خانواده‌ها تبدیل به منبع کسب درآمد شده است. والدین که در حقیقت بیشترین حق بر عکس‌های کودکانشان را دارند، اما بهتر است که توجه داشته باشند که تا چه حد این عکس‌ها را به اشتراک می‌گذارند؛ بنابراین، قبل از به اشتراک‌گذاری عکس‌های کودکان در فضای مجازی، بهتر است که والدین به‌دقت بررسی کنند که چه کسانی می‌توانند عکس‌ها را ببینند و چه میزان از حریم خصوصی و امنیت کودکان حفظ شود. از سویی نیز به ‌نمایش گذاشتن کودکان در فضای مجازی به‌خصوص اینستاگرام آسیب‌های روانی، اجتماعی و اخلاقی را برای آن‌ها به همراه دارد. همچنین شهرت در شبکه‌های اجتماعی در سنین پایین اثرات مخربی بر رشد کودک دارد؛ این کودکان در بزرگ‌سالی تبدیل به افرادی مصرف‌گرا می‌شوند زیرا در کودکی همه‌چیز را خیلی راحت و بدون تلاش و پشتکار به دست آوردند. در حالت کلی برخورد با کودکان به‌عنوان شی چه در فضای مجازی و چه در فضای واقعی و تبدیل آنان به ابزار کسب درآمد، قطعاً خلاف حقوق کودکان است و ممکن است اغلب این کودکان وقتی بزرگ شدند در قبال این کار والدین از آن‌ها پاسخ بخواهند. همچنان که استفاده از ابزاری از تصاویر کودکان مغایر با کرامت انسانی آن‌ها است.