سلسله همایش های بین المللی کرامت انسانی

صفحه اصلی / سومین کنفرانس بین المللی حقوق کودک

تحلیل و ارزیابی حق منع بر تبعیض کودکان در منطقه خاورمیانه در پرتو کنوانسیون های جهانی حقوق کودکان

نویسندگان :

رخساره وزیری گودرزی¹ محمد عرب طاط² ماشاالله حیدرپور³

1- دانشگاه ازاد اسلامی واحد قم 2- دانشگاه ازاد واحد دامغان 3- دانشیار دانشگاه ازاد اسلامی واحد قم

کلمات کلیدی :

حقوق کودک؛،منع تبعیض،کنوانسیون حقوق کودک،خاورمیانه،عدالت اجتماعی،نابرابری ساختاری،همکاری بین‌المللی،کودکان آسیب‌پذیر

چکیده :

اصل منع تبعیض یکی از اصول اساسی و غیرقابل تفکیک حقوق بشر و به‌ویژه حقوق کودک است که در کنوانسیون حقوق کودک (CRC) و سایر اسناد بین‌المللی به‌صراحت مورد تأکید قرار گرفته است. در این مقاله، تلاش شده است تا وضعیت رعایت و اجرای این اصل در کشورهای خاورمیانه بررسی شود؛ منطقه‌ای که علی‌رغم پیوستن گسترده به اسناد حقوق کودک، همچنان با چالش‌های عمیق ساختاری، فرهنگی و سیاسی مواجه است. در بخش نخست، مبانی نظری و حقوقی اصل منع تبعیض بر پایه مفاد CRC، تفاسیر عمومی کمیته حقوق کودک، و دیگر اسناد بین‌المللی مرتبط، تحلیل شده است. سپس به بررسی میزان الحاق و تعهد کشورهای خاورمیانه به این اسناد پرداخته شده و در ادامه، چالش‌ها و موانع عمده‌ای همچون تبعیض‌های جنسیتی، قومی، مذهبی، و وضعیت حقوقی کودکان مهاجر و آواره مورد تحلیل قرار گرفته‌اند. مطالعات موردی در کشورهای سوریه، فلسطین، عراق و بحرین نشان می‌دهند که با وجود برخی تلاش‌ها و همکاری‌ها با نهادهای بین‌المللی مانند یونیسف، در عمل پیشرفت معناداری در رفع تبعیض‌ها حاصل نشده است. مشکلات ناشی از جنگ، فقر، ضعف نهادهای نظارتی و خلأهای قانونی از جمله موانع تداوم‌دار در مسیر اجرای اصل منع تبعیض هستند. در پایان، مقاله با ارائه راهکارهایی نظیر تقویت نظام‌های حقوقی ملی، آموزش گسترده حقوق کودک، ارتقاء آگاهی عمومی، و ایجاد همکاری‌های منطقه‌ای با نهادهای بین‌المللی، بر ضرورت تحرک چندسویه و پایدار برای تحقق برابری واقعی میان کودکان در منطقه خاورمیانه تأکید می‌کند.