سلسله همایش های بین المللی کرامت انسانی

صفحه اصلی / سومین کنگره بین المللی حقوق سلامت ( حقوق تغذیه و امنیت غذایی )

از اتلاف تا رفاه: تاملاتی پیرامون پایداری زیست‌محیطی، امنیت غذایی و حق بر غذا

نویسندگان :

مهران زارعیان¹

1- دانشگاه علوم پزشکی مشهد

کلمات کلیدی :

اتلاف غذا،پایداری زیست‌محیطی،حق بر غذا،امنیت غذایی

چکیده :

دنیای جدید، تحولات گسترده‌ی اقتصادی، صنعتی، اجتماعی، تکنولوژیکی و علمی را دیده است و با افزایش جمعیت و دستکاری‌های وسیعی که توسط انسان مدرن بر کره‌ی خاکی انجام شده، خطرات نوظهور زیست‌محیطی، بقای حیات را در سیاره‌ی ما تهدید می‌کند. به همین دلیل، نظریه‌پردازان و دانشمندان، رویکردهای جدیدی درباره‌ی محیط زیست مطرح کرده‌اند که یکی از آن‌ها «مرزهای سیاره‌ای» است که درباره‌ی بهره‌برداری بی‌رویه، فشار مضاعف و دستکاری بیش از سطح آستانه و حد تحمل کره‌ی خاکی هشدار می‌دهد. مفهوم «پایداری» (sustainability) نیز یک مفهوم چند بُعدی معطوف به بقاست که اگر در عرصه‌های مختلف و توسط سیاست‌گذاران و جوامع رعایت شود، جلوی تجاوز به «مرزهای سیاره‌ای» گرفته شده و شانس حیات بر کره‌ی زمین از ابناء بشر ستانده نخواهد شد. یکی از موضوعات مطرح و چالش‌برانگیز در ذیل عنوان «امنیت غذایی»، اتلاف غذا، مواد غذایی دور ریخته شده و هدر رفتن اقلام غذایی است که دو مفهوم (food waste) و (food loss) را در بر گرفته و تمام مواد غذایی مصرف نشده خام یا فراوری شده‌ی غذایی، چه ایمن، چه فاسد، چه قابل خوردن و چه غیر قابل خوردن، در تمامی مراحل از مزرعه تا چنگال را شامل می‌شود. اهمیت اتلاف غذا علاوه بر تبعات اقتصادی و آثار نامطلوب محیط‌زیستی، در حوزه حقوق بشر نیز قابل توجه است چرا اگر بتوان جلوی این میزان اتلاف را گرفت، فواید جبرانی چشمگیری جهت رفع سوءتغذیه و کمبودهای تغذیه‌ای قابل حصول است که ذیل مفهوم «حق بر غذا» برای تمامی ابناء بشر قرار می‌گیرد و بنابراین لازم است سیاست‌گذاران توجه خود را معطوف به کاهش اتلاف مواد غذایی کنند.