سلسله همایش های بین المللی کرامت انسانی

صفحه اصلی / سومین کنگره بین المللی حقوق سلامت ( حقوق تغذیه و امنیت غذایی )

تأثیر موافقت نامه کشاورزی سازمان جهانی تجارت بر امنیت غذایی

نویسندگان :

محمدقاسم تنگستانی¹ محمدجواد حیدریان دولت آبادی²

1- دانشگاه خوارزمی 2- دانشگاه خوارزمی

کلمات کلیدی :

امنیت غذایی،سازمان جهانی تجارت،موافقت نامه کشاورزی،حق بر غذا،حقوق بشر

چکیده :

زمینه و هدف: تأمین امنیت غذایی یکی از چالش‌های پایدار برای کشورهای جهان، به‌ویژه کشورهای در حال توسعه، به شمار می‌رود؛ چالشی که تحت تأثیر عواملی نظیر نوسانات قیمت جهانی مواد غذایی و ضعف قدرت خرید در میان اقشار آسیب‌پذیر تشدید می‌شود. در این میان، موافقت‌نامه کشاورزی سازمان جهانی تجارت با ایجاد محدودیت‌هایی بر سیاست‌های حمایتی دولت‌ها، می‌تواند نقش مهمی در تضعیف امنیت غذایی ایفا کند. هدف این پژوهش بررسی تأثیر این موافقت‌نامه بر امنیت غذایی، با تمرکز بر نقش دولت‌ها در حمایت از اقشار آسیب‌پذیر و تضمین دسترسی همگان به غذای کافی است. روش: این پژوهش به روش توصیفی‌تحلیلی و بر پایه مطالعات اسنادی و کتابخانه‌ای انجام شده و با بهره‌گیری از اسناد حقوق بین‌الملل، گزارش‌های سازمان‌های بین‌المللی و متون تخصصی، به بررسی اثرات مقررات تجاری بین‌المللی بر سیاست‌های ملی حمایت از کشاورزی پرداخته است. ملاحظات اخلاقی: در انجام این مطالعه، تمامی اصول اخلاق پژوهش از جمله رعایت امانت‌داری علمی، استناد دقیق به منابع و پرهیز از تحریف داده‌ها رعایت شده است. یافته ها: یافته‌ها نشان می‌دهد که محدودیت‌های ناشی از موافقت‌نامه کشاورزی، به‌ویژه در زمینه اعطای یارانه و حمایت‌های قیمتی، کشورهای در حال توسعه را با محدودیت‌های جدی مواجه کرده و توان آن‌ها را برای حمایت از تولید داخلی و تأمین غذای کافی برای اقشار ضعیف کاهش داده است، که در نهایت منجر به افزایش ناامنی غذایی در این کشورها شده است. نتیجه این مطالعه نشان می‌دهد که مقررات فعلی موافقت‌نامه کشاورزی سازمان جهانی تجارت، با وجود حفظ ظاهری از انعطاف‌پذیری، مانع از اجرای مؤثر سیاست‌های امنیت غذایی در کشورهای در حال توسعه می‌شود. محدودیت‌های ساختاری در اعمال حمایت خاص از محصولات کشاورزی، عدم تطابق شاخص‌های مرجع با شرایط اقتصادی کنونی و مزایای گسترده کشورهای توسعه‌یافته در شاخص کلی حمایت داخلی، همگی چالش‌های عمده‌ای در برابر سیاست‌گذاری غذایی دولت‌های در حال توسعه ایجاد کرده‌اند. از این‌رو، بازنگری در مفاد موافقت‌نامه کشاورزی با هدف تأمین حق حاکمیت غذایی و تقویت ابزارهای ملی حمایت از تولید داخلی، به‌عنوان یک ضرورت انکارناپذیر در مسیر تحقق امنیت غذایی پایدار در این کشورها تلقی می‌شود.