سلسله همایش های بین المللی کرامت انسانی

صفحه اصلی / سومین کنگره بین المللی حقوق سلامت ( حقوق تغذیه و امنیت غذایی )

بایسته های حق بر تغذیه کودکان از منظر آموزه های اسلامی

نویسندگان :

محمدمهدی مقدادی¹

1- دانشگاه مفید قم

کلمات کلیدی :

حق بر تغذیه،کودک،امنیت غذایی،غذای سالم،غذای پاک و حلال،اصل اعتدال و عدم اسراف،اصل عدم تبعیض،انفاق و مواسات،حکمرانی اسلامی

چکیده :

به لحاظ اهتمام فراوان اسلام به كودكان و لزوم بالندگي، تربيت و رشد شايسته آنان ، حق بر تغذيه كودكان در آموزه هاي اسلامي مورد توجه و تأكيد زيادي قرار گرفته است، به گونه اي كه مي توان بر اساس آن، اصول و بايسته هاي تغذيه كودكان را در مجموعه اي منظم و منسجم، تبيين و ارائه نمود. حق بر تغذيه، به عنوان حق بنیادین هر كودك و بر پايه اصل كرامت و مصلحت، شامل تأمين نيازهاي غذايي كودك و دسترسی پایدار به غذا با كميت و كيفيتي است که پاسخگوی تمام نیازهای غذایی او در سنين و شرايط مختلف و فراهم آوردن زمينه بالندگي و رشد علمي و فرهنگی او باشد. تحقق و تأمين مطلوب، این حق زمینه تحقق سایر حقوق كودك را فراهم می کند و بي توجهي و سهل انگاري درباره آن، حق حيات و سلامت و رشد كودك را تهديد كرده و به مخاطره مي اندازد. به رغم آن كه اين حق كودك در اسناد و مقررات بين المللي به صراحت بيان شده، اما بسياري از ملاحظات راهبردي و بايسته هاي اساسي آن مغفول مانده است و سزاوار است اين موارد با تحليل و تبيين مناسب در نظام حقوقي كودك مورد عنايت قرار گيرد. از منظر آموزه هاي اسلامي، اگر چه حق بر غذاي سالم، كامل وكافي، يك حق ضروري و بنيادين براي هر انسان، از جمله كودكان است، و در مورد آن حتي سن، شرايط و وضعيت كودك هم بايد مد نظر قرار گيرد (تغذيه نوزاد با شير مادر و...)، اما تغذيه هدف نيست ، بلكه وسيله و زمينه ساز تكامل و حيات معنوي انسان است. از اين رو تغذيه بايد پاك و حلال باشد و از زياده روي و اسراف در آن پرهيز گردد. به علاوه در آموزه هاي ديني اسلام، خود محوري و بي توجهي به حق تغذيه انسان هاي ديگر مذمت شده، بلكه تاكيد گرديده كه به حق افراد فقير و محروم توجه شود (عدالت، عدم تبعيض، انفاق و مواسات) و نكته ديگر اين كه دولت اسلامي نيز در اين خصوص بايد نظارت و حمايت لازم را داشته باشد تا در صورت ناتواني اوليا يا سرپرستان، نسبت به تأمين مطلوب اين حق براي كودكان خاصه در وضعيت مخاطره آميز(فقر و جنگ) بر اساس عدالت اقدام نمايد.