سلسله همایش های بین المللی کرامت انسانی

صفحه اصلی / سومین کنفرانس بین المللی حقوق کودک

جرم انگاری و تدابیر کیفری در مواجهه با تبعیض علیه کودکان در ایران

نویسندگان :

محمدجواد مقدم¹ حسینعلی نوروزی² حسین ضیاءالدینی³ بیت الله قره جلو⁴

1- موسسه آموزشی و پژوهشی امام خمینی ره 2- موسسه آموزشی و پژوهشی امام خمینی ره 3- موسسه آموزشی و پژوهشی امام خمینی ره 4- موسسه آموزشی و پژوهشی امام خمینی ره

کلمات کلیدی :

تبعیض علیه اطفال،حقوق بشر،کنوانسیون حقوق کودک،نظام حقوقی ایران،حمایت کیفری از کودکان

چکیده :

تبعیض علیه اطفال، به عنوان آسیبی بنیادین بر کرامت انسانی و مانعی جدی در مسیر رشد و شکوفایی همه‌جانبه آنان، نقض فاحش اصول و موازین بنیادین حقوق بشر تلقی می‌گردد. با وجود تأکید صریح اسناد بین‌المللی بر لزوم عدم تبعیض به طور عام و علیه کودکان به طور خاص، چالش‌های تقنینی و اجرایی متعددی در مواجهه با این پدیده در سطوح ملی وجود دارد که ضرورت بررسی را ایجاب می‌نماید. پژوهش حاضر با هدف واکاوی مفهوم تبعیض علیه اطفال در پرتو مبانی حقوق بشر، بررسی چارچوب‌های حقوقی بین‌المللی حمایت از کودکان در برابر تبعیض، و تحلیل وضعیت حقوقی جرم‌انگاری و تدابیر مقابله با آن در نظام حقوقی ایران انجام پذیرفته است.این پژوهش با رویکردی تحلیلی-توصیفی و با بهره‌گیری از منابع کتابخانه‌ای به بررسی موضوع پرداخته است.یافته‌ها حاکی از آن است که نظام حقوقی بین‌الملل، به ویژه کنوانسیون حقوق کودک، مبانی مستحکمی را جهت منع تبعیض علیه اطفال در تمامی اشکال آن فراهم آورده و تعهدات روشنی را بر عهده دولت‌های عضو قرار داده است. با این حال، در نظام حقوقی ایران، هرچند اصول کلی برابری و عدم تبعیض در برخی قوانین گنجانده شده و پاره‌ای مصادیق خاص از تبعیض علیه کودکان (نظیر تبعیض در دسترسی به آموزش) مورد توجه قرار گرفته‌اند، اما فقدان یک قانون جامع و صریح برای جرم‌انگاری تمامی اشکال تبعیض علیه اطفال و نیز چالش‌های ساختاری، فرهنگی و اجرایی موجود، اثربخشی تدابیر قانونی را محدود نموده و خلاءهای حمایتی مهمی را در این حوزه به نمایش می‌گذارد.در نهایت، نتیجه‌گیری می‌شود که برای تحقق کامل حقوق کودکان و مقابله مؤثر با پدیده تبعیض علیه آنان در ایران، صرف‌نظر از تدابیر غیرکیفری، بازنگری و اصلاح قوانین موجود با هدف جرم‌انگاری صریح و جامع تمامی اشکال تبعیض علیه اطفال، تقویت سازوکارهای حمایتی و نظارتی و رفع موانع فرهنگی و اجرایی از طریق اقدامات ایجابی و سلبی، امری ضروری است.