سلسله همایش های بین المللی کرامت انسانی

صفحه اصلی / سومین کنفرانس بین المللی حقوق کودک

حق مراقبت از کودک در پرتو شیوه نامۀ مراقبت موقت از کودکان و نوجوانان بی سرپرست و بدسرپرست مصوب 25/05/1402

نویسندگان :

مهرداد رایجیان اصلی¹

1- پژوهشکده تحقیق و توسعۀ علوم انسانی: سمت

کلمات کلیدی :

حق مراقبت،کودک و نوجوان،بی سرپرستی و بدسرپرستی،مؤسسه های مراقبت خانواده محور،خانواده میزبان

چکیده :

زمینه و هدف: «شیوه نامه مراقبت موقت از کودکان و نوجوانان بی سرپرست و بدسرپرست» در اجرای ماده 13 الحاقی به آیین نامه اجرایی قانون حمایت از کودکان و نوجوانان بی سرپرست و بدسرپرست مصوب 20/01/1402 از سوی وزیر دادگستری و رئیس مرجع ملی حقوق کودک در تاریخ 25/05/1402 به تصویب رسیده است. با توجه به مفاد این شیوه نامه به نظر می رسد که می توان حقی با عنوان «مراقبت از کودک» را در زیرمجموعۀ حق های کودک به رسمیت شناخت که در پرتو قانون و شیوه نامۀ یادشده به کودکان و نوجوانان بی سرپرست و بدسرپرست اختصاص دارد. بر این اساس، نه تنها همۀ اشخاص زیر 18 سال تمام خورشیدی از امتیازهای این حق بهره مند اند بلکه کودکان و نوجوانانی که به علت داشتن شرایط ویژه ای مانند کم توانی، بیماری های نیازمند درمان، حادثه یا آسیب، و دارای پیشینۀ مصرف ماده های اعتیادآور، نیازمند خدمات ویژۀ حمایتی شناخته می شوند، از همین امتیازها بهره مند خواهند بود. روش: این مقاله با روش توصیفی ـ تحلیلی با بهره گیری از ابزار کتاب خانه ای انجام می شود. ملاحظه های اخلاقی: این مقاله به اصول اخلاقی، صداقت، رعایت حقوق، رازداری و اصل مالکیت مادی ـ معنوی پایبند بوده است. یافته ها: مراقبت موقت به عنوان جلوۀ خاصی از حق مراقبت در این شیوه نامه، در راستای هدف تأمین شرایط بهتر برای رشد و تربیت کودک در خانواده و بهبود فرایند بازپیوند یا واگذاری سرپرستی وی به خانوادۀ جایگزین معنا پیدا می کند. این حق هم چنین بر چند اصل از جمله منع تبعیض نسبت به کودک، مصلحت عالی کودک، و مشارکت استوار است.مؤسسه های مراقبت خانواده محور در این شیوه نامه به عنوان نهاد صلاحیت دار برای تضمین و اِعمال حق مراقبت از این کودکان و نوجوانان شناخته شده اند که می توانند مراقبت از این افراد را به یک خانواده میزبان واگذار کنند. نتیجه گیری: اگرچه مفاد این شیوه نامه را در حمایت از کودکان در سامانۀ حقوقی - اجتماعی ایران می توان پیش رفته و هم سو با معیارهای روز بین المللی دانست، اما چگونگی اجرا یا همان ضمانت اجرای آن دغدغۀ مهم تری به نظر می رسد.