سلسله همایش های بین المللی کرامت انسانی

صفحه اصلی / سومین کنگره بین المللی حقوق سلامت ( حقوق تغذیه و امنیت غذایی )

تحلیل حقوقی رویکردهای پیشگیرانه و احتیاطی در قبال محصولات تراریخته و امنیت غذایی

نویسندگان :

سید بهروز هاشمی مطلق¹ موسی معیری²

1- دانشگاه آزاد اسلامی واحد علوم و تحقیقات 2- دانشگاه مفید

کلمات کلیدی :

امنیت غذایی،محصولات تراریخته،رویکرد احتیاطی،حقوق بین‌الملل محیط زیست،ایمنی زیستی

چکیده :

امنیت غذایی به‌مثابه یکی از ارکان اصلی توسعه پایدار، نقشی بنیادین در تحقق سلامت عمومی و رفاه جوامع بشری ایفا می‌کند. ظهور فناوری‌های نوین زیستی و تولید محصولات تراریخته (Genetically Modified Organisms - GMOs) در دهه‌های اخیر، فرصت‌ها و چالش‌های نوینی را در زمینه تولید مواد غذایی پایدار و ایمن پدید آورده است. این مقاله با هدف تحلیل حقوقی رویکردهای پیشگیرانه و احتیاطی در قبال محصولات تراریخته، به بررسی چارچوب‌های قانونی ملی و بین‌المللی با تمرکز بر امنیت غذایی می‌پردازد. روش تحقیق به صورت توصیفی ـ تحلیلی و مبتنی بر مطالعات اسنادی و تطبیقی انجام شده است. یافته‌ها نشان می‌دهد رویکرد احتیاطی به‌ویژه در اسناد بین‌المللی نظیر پروتکل کارتاهنا و اصول کمیسیون کدکس آلیمنتاریوس، جایگاه برجسته‌ای در مدیریت خطرات ناشی از محصولات تراریخته دارد. در عین حال، نظام حقوقی ایران نیز با تصویب قانون ایمنی زیستی (1388)، رویکردی متوازن میان بهره‌مندی از فناوری‌های زیستی و صیانت از سلامت عمومی اتخاذ کرده است. با این حال، کاستی‌هایی در اجرای مؤثر این قوانین و نظارت‌های فنی و بین‌بخشی مشهود است. نتایج حاکی از ضرورت تقویت چارچوب‌های حقوقی، ارتقاء ظرفیت‌های فنی و تعمیق همکاری‌های بین‌المللی جهت ارتقاء امنیت غذایی در مواجهه با فناوری‌های زیستی نوین است.