سلسله همایش های بین المللی کرامت انسانی

صفحه اصلی / دومین کنفرانس بین المللی حقوق کودک

عدالت اجتماعی برای کودکان و نوجوانان در نظام حقوقی ایران

نویسندگان :

مهرداد تیموری¹ مجتبی غفاری²

1- دانشگاه آزاد اسلامی واحد تبریز 2- دانشگاه آزاد اسلامی واحد تبریز

کلمات کلیدی :

عدالت اجتماعی،کودکان کار،خشونت خانگی،کودکان و نوجوانان،حقوق کودک،نظام حقوقی ایران

چکیده :

عدالت یکی از مهم‌ترین مفاهیم و ارزش‌های اخلاقی است که به ما کمک می‌کند تا بفهمیم چه چیزی منصفانه است، یا به بیان دیگر چه چیزی درست بوده و چه چیزی نادرست است. عدالت در همه ابعاد زندگی انسان‌ها جریان داشته و هنگامی که برقرار می‌شود، هر کسی می‌تواند آنچه را که شایسته آن است، به دست آورد و به حق مسلم خود برسد. حمایت از کودکان و نوجوانان، پایه و اساس عدالت اجتماعی است. در نظام حقوقی ایران، توجه ویژه‌ای به حمایت از حقوق کودکان و نوجوانان شده است. این امر در اسناد مختلف از جمله قانون اساسی، قانون حمایت از حقوق کودک و نوجوان و آیین‌نامه‌های مربوطه انعکاس یافته است. برخی از اصول مهم عدالت اجتماعی در نظام حقوقی ایران در خصوص کودکان عبارتند از: حق حیات و سلامت، حق آموزش، حق برابری، حق محافظت در برابر آسیب، حق مشارکت. هم‌چنین نظام حقوقی ایران برای تضمین این اصول، مقررات و سازوکارهای مختلفی پیش‌بینی کرده است. از جمله این مقررات می‌توان به موارد زیر اشاره کرد: ایجاد دادگاه‌های اطفال و نوجوانان، انتصاب مددکار قضایی، استفاده از اقدامات تأدبی و تربیتی به جای مجازات. در نتیجه با وجود اینکه اقدامات مهمی در زمینه حمایت از حقوق کودکان و نوجوانان در ایران انجام شده است، اما هنوز چالش‌های زیادی در این زمینه وجود دارد. از جمله این چالش‌ها می‌توان به فقر، خشونت خانگی، کودکان کار و کودکان بدون سرپرست یا بد سرپرست اشاره کرد. نتیجه عدالت اجتماعی بر پایه حمایت از کودکان و نوجوانان شامل بهبود شرایط زندگی، افزایش فرصت‌های آموزشی و تربیتی، حفظ سلامتی و روانی این گروه از جامعه و ایجاد فرصت‌های شغلی برای آنها می‌شود. این اقدامات باعث کاهش فقر، بیکاری، بی‌ثباتی اجتماعی و جلوگیری از اعتیاد در این گروه از جامعه می‌شود. حمایت از کودکان و نوجوانان، پایه و اساس عدالت اجتماعی است. جامعه‌ای که به رفاه و فرصت‌های برابر برای همه کودکان بها می‌دهد، جامعه‌ای پایدارتر خواهد بود. در نهایت باید اذعان داشت که با سرمایه‌گذاری در حوزه حقوق کودکان، می‌توانیم جامعه‌ای عادلانه‌تر و اجتماعی دوستدار کودک ایجاد کنیم.