سلسله همایش های بین المللی کرامت انسانی

صفحه اصلی / نخستین همایش بین المللی فلسفه حقوق

چیستی حقیقت حقوقی

نویسندگان :

محسن قاسمی¹

1- دانشگاه آزاد اسلامی واحد تهران مرکزی

کلمات کلیدی :

حقیقت حقوقی،حقیقت مادی،حقیقت فلسفی،حقیقت منطقی،مجعولات حقوقی،مكشوفات حقوقی

چکیده :

این مقاله که ره آورد پژوهش بنیادین وتحلیلی بر پایه داده های حاصل از مطالعات کتابخانه ای پیرامون چیستی و عناصر ماهوی حقیقت حقوقی است، به این نتیجه منتهی شده است که حقيقت در دنياي اعتباري (بين‌الاذهاني) حقوق- که متشكل از الگوهاي رفتاري الزام‌آوري موسوم به هنجارها يا قواعد حقوقي است كه انسانها به عنوان موجوداتي عاقل و داراي اراده آزاد، براي تنظيم روابط اجتماعي و استقرار امنيت، نظم، عدالت و زمينه‌سازي تكامل مادي و معنوي خود، وضع (يا كشف) كرده و بر رفتارهاي خويش حاكم مي‌كنند.- بنا به اقتضاء اهداف نظام حقوقي و طبع متغير و متحول زندگي بشري در ابعاد گوناگون خود، در عين برخورداري از جوانب ثابت، مقوله‌اي عملي (ابزاري)، تركيبي (جعلي – كشفي)، معطوف به هدف معين، سيال و متحول است، به طوري كه يك نظام حقوقي حسب مورد در مقابل حقايق مادي و فيزيكي، فلسفي (انتزاعي) و منطقي سه گونه رفتار متفاوت دارد: گاهي آنها را عيناً مي‌پذيرد، گاهي ديگر با جرح و تعديل و تغيير لازم، آنها را به رسميت مي‌شناسد و سرانجام ممكن است به طور كلي چنين حقايقي را نفي كرده و ناديده انگارد و به جاي آنها حقايق ساختگي و جعلي قرار دهد و براساس چنين عناصری است كه عقلانيت حقوقي شناخته مي‌شود که مي‌توان آن را به انطباق مجعولات حقوقی (قواعد حقوقی وضع شده) و مكشوفات حقوقی (نظريه های حقوقی و آراء قضایی) با حقيقت حقوقي تعريف كرد.