سلسله همایش های بین المللی کرامت انسانی

صفحه اصلی / سومین کنگره بین المللی حقوق سلامت ( حقوق تغذیه و امنیت غذایی )

پروتکل مداخله‌ای جامع مبتنی بر جامعه برای کاهش شیوع سوءتغذیه در کودکان زیر 5 سال استان هرمزگان

نویسندگان :

فاطمه احسانی تبار¹ مهران زارعیان²

1- دانشگاه علوم پزشکی مشهد 2- دانشگاه علوم پزشکی مشهد

کلمات کلیدی :

سوءتغذیه،کودکان،مداخله جامعه محور

چکیده :

مقدمه: داشتن تغذیه کافی و مناسب از حقوق اولیه هر کودک است که نقش بنیادینی در رشد جسمی، ذهنی و اجتماعی او دارد. با این حال، سوءتغذیه کودکان زیر پنج سال همچنان یکی از چالش‌های مهم بهداشتی کشور محسوب می‌شود و پیامدهای جانی، اقتصادی و اجتماعی قابل‌توجهی به همراه دارد. با توجه به اهمیت این دوران حساس و نقش مؤثر مادران و مراقبین کودک در شکل‌دهی الگوهای تغذیه‌ای، این مطالعه با هدف طراحی یک مداخله آموزشی جامعه‌محور در استان هرمزگان انجام شد. روش‌ها: این مطالعه بر اساس رویکرد برنامه‌ریزی سلامت در سطح استان هرمزگان طراحی گردید. در ابتدا وضعیت استان از نظر شرایط اقلیمی، محصولات کشاورزی، غذاهای بومی، دسترسی به مراکز درمانی، جمعیت کودکان و شیوع بیماری‌های واگیر و غیرواگیر بررسی شد. سپس علل مؤثر بر سوءتغذیه شناسایی و نقشه علیتی ترسیم گردید. بار اقتصادی و جانی سوءتغذیه در استان محاسبه و ذینفعان مرتبط شناسایی شدند. مطالعات داخلی و بین‌المللی اثربخش و غیراثربخش در زمینه کاهش سوءتغذیه کودکان مرور و عوامل موفقیت آن‌ها استخراج گردید. بر اساس نتایج، آموزش به‌عنوان مؤثرترین مداخله انتخاب شد. مداخله: مداخله آموزشی به مدت شش ماه و با پوشش مادران و مراقبین کودکان زیر پنج سال در سراسر استان هرمزگان برنامه‌ریزی گردید. محتوای آموزشی بر اساس مدل‌های روانشناسی تغییر رفتار و تجربیات موفق جهانی تدوین و از روش‌هایی نظیر رادیو، رسانه‌های سمعی و بصری، جلسات پرسش و پاسخ و سخنرانی‌های آموزشی استفاده شد. جدول گانت، بودجه‌بندی و مدل منطقی مداخله طراحی گردید. ارزشیابی: ارزیابی فرآیندی و پیامدی برای سنجش میزان اجرای برنامه و تأثیر آن بر بهبود شاخص‌های تغذیه‌ای کودکان پیش‌بینی شده است. نتیجه‌گیری: اجرای این مداخله می‌تواند ضمن ارتقای آگاهی و رفتارهای تغذیه‌ای مادران و مراقبین، به تحقق حق کودک در دسترسی به تغذیه کافی و در نهایت کاهش سوءتغذیه کودکان در استان کمک نماید