سلسله همایش های بین المللی کرامت انسانی

صفحه اصلی / سومین کنفرانس بین المللی حقوق کودک

بررسی حقوقی چالش‌ها و راهکارهای حمایت از کودکان مهاجر و پناهنده در ایران با رویکردی بر الزامات بین‌المللی و قوانین داخلی

نویسندگان :

رضا محمدی پسند¹ بهمن باباجانیان²

1- دانشگاه آزاد اسلامی واحد سمنان 2- دانشگاه آزاد اسلامی واحد سمنان

کلمات کلیدی :

کودکان مهاجر،کودکان پناهنده،ایران،چالش‌های حقوقی،راهکارهای حمایتی

چکیده :

تبعیض علیه کودکان مهاجر و پناهنده یکی از چالش‌های اساسی در حوزه حقوق بشر و حقوق بین‌الملل است که پیامدهای حقوقی و اجتماعی گسترده‌ای به همراه دارد. این مقاله با استناد به منابع معتبر داخلی و بین‌المللی و در چارچوب اصول حقوقی، به تحلیل ابعاد تبعیض علیه این کودکان و چالش‌های مرتبط با حمایت از آنان می‌پردازد. بر اساس اسناد بین‌المللی نظیر کنوانسیون حقوق کودک(1989)، کنوانسیون ۱۹۵۱ مربوط به وضعیت پناهندگان، میثاق بین‌المللی حقوق مدنی و سیاسی(۱۹۶۶) و اسناد منطقه‌ای حقوق بشر، تمامی کودکان، صرف‌نظر از وضعیت تابعیتی، باید از حقوق برابر برخوردار باشند. با این حال، بررسی نظام حقوقی ایران و سایر کشورها نشان می‌دهد که در بسیاری از موارد، دسترسی کودکان مهاجر به آموزش، خدمات بهداشتی، و حمایت‌های اجتماعی محدود شده و آنان در معرض تبعیض‌های ساختاری و اجرایی قرار دارند. این پژوهش با روش توصیفی-تحلیلی و با استفاده از منابع حقوقی داخلی و بین‌المللی، نشان می‌دهد که یکی از عوامل اصلی تبعیض علیه این کودکان، ابهامات قانونی و خلأهای حقوقی در نظام‌های ملی است. در ایران، قوانین مربوط به اتباع خارجی و پناهندگان، به‌ویژه در حوزه حق تحصیل، حق هویت و حمایت‌های اجتماعی، با چالش‌های اجرایی روبه‌رو هستند. به منظور رفع این نابرابری‌ها، پیشنهاد می‌شود که اصلاحات حقوقی در سطح ملی، الحاق مؤثر به معاهدات بین‌المللی و ایجاد نهادهای نظارتی مستقل در دستور کار قرار گیرد. همچنین، همکاری میان دولت، نهادهای بین‌المللی و سازمان‌های مردم‌نهاد می‌تواند زمینه ارتقاء حقوق کودکان مهاجر و پناهنده را فراهم کند. واژه‌های کلیدی: کودکان مهاجر، کودکان پناهنده، ایران، چالش‌های حقوقی، راهکارهای حمایتی.