سلسله همایش های بین المللی کرامت انسانی

صفحه اصلی / سومین کنفرانس بین المللی حقوق کودک

حمایت از حق حیات کودک در پرتو قوانین داخلی و بین المللی

نویسندگان :

عاطفه کارگران بافقی¹

1- دانشگاه آزاد اسلامی واحد یزد

کلمات کلیدی :

حق حیات،کودک،حمایت،بقا

چکیده :

زمينه و هدف: يكي از حقوق بنيادي كه انسانها در جوامع براي زندگي كردن دارند حق حيات است. به عبارت ديگر حق حيات بر ديگر حقوق انساني ارجحيت دارد. اهمیت حق حيات به گونه اي است که بر اساس ماده 4 میثاق حقوق مدنی و سیاسی نميتوان تحت هيچ شرايطي این حق را انكار كرد. در دنياي كنوني يكي از چالش هاي موجود حقوق كودك مي باشد. كودكان از آنجايي كه آسيب پذيرترين قشر جامعه محسوب مي شوند نيازمند حمايت حقوقي هستند. يكي از حقوق كودكان مانند هر انسان بالغ ديگري حق حيات مي باشد. هدف ما در اين مقاله بررسي مفهوم حق حيات و حمايت از كودكان در برابر حق حيات است و اينكه چه اقداماتي جهت تضمين اين حق از طرفها دولت ها انجام مي گيرد. روش تحقيق: روش پژوهش مورد استفاده در این تحقیق مبتنی بر روش توصیفی ـ تحلیلی بوده و روش گردآوری اطلاعات نیز با استفاده از منابع کتابخانه‌ای و اسنادی است. يافته ها: ماده6 كنوانسيون حقوق كودك به حق حيات كودكان اشاره كرده است و هر كودكي را شايسته اين حق دانسته است. حق حیات عبارت است از اینکه انسان حق بنیادی برای زندگی کردن دارد. از آنجایی که حقوق بشر منوط به زنده بودن بشر است، حق زندگی بر حقوق دیگر اولویت دارد؛ زیرا بدون حق حیات، ساير حقوق، ارزشي ندارند. علاوه بر كنوانسيون هاي بين المللي، در متون ديني نيز به حق حيات و ممنوعيت شديد قتل كودك اشاره شده است و آن را قابل اسقاط نمي دانند. حمايت از اين حق در اسناد گوناگون به اشكال متعدد نمود پيدا مي كند. در برخي اسناد براي حمايت از اين حق، كودك را از شكنجه مصون دانسته اند و از سوي ديگر حكم به ممنوع بودن اعدام كودكان داده شده است و حتي جهت اهميت اين حق، براي جنين نيز حق حيات قائل شده و حكم به عدم جواز سقط جنين داده اند. به عبارت ديگر دولت ها نه تنها نمي توانند حق حيات كودك را نقض كنند؛؛ بلكه نبايد اجازه دهند كه اشخاص اعم از حقيقي يا حقوقي اين حق را ناديده گرفته و به آن تجاوز نمايند. از اينرو بايد اقداماتي جهت حمايت و حفاظت از اين حق صورت گيرد. نتيجه: براي بهره برداري كامل از اين حق بايد به حق بر غذا در دوران جنيني، كودكي و بعد از آن توجه شود زيرا لازمه زنده ماندن استفاده از مواد غذايي سالم و مفيد است. همچنين حق بر سلامت و بهداشت، حق استفاده از امكانات آموزشي و تحصيلي، منع خشونت و پرهيز از اعمال آزار جسمي و روحي كودك نيز بايد براي حمايت از حق حيات مورد توجه قرار گيرد تا بتوانيم از بنيادي ترين حق كودك به معناي واقعي خود حفاظت كنيم. به بيان ديگر وقتي حق بر غذا، حق بر سلامت و بهداشت و حق بر تحصيل به رسميت شناخته نشود نمي توان گفت بقا و رشد كودك كه لازمه حق حيات است فراهم شده است.