سلسله همایش های بین المللی کرامت انسانی

صفحه اصلی / سومین کنفرانس بین المللی حقوق کودک

بررسی تطبیقی حمایت کیفری از کودکان در برابر تبعیض در نظام‌های حقوقی ایران و انگلستان

نویسندگان :

محمدجواد مقدم¹ حسین ضیاءالدینی² بیت الله قره جلو³

1- موسسه آموزشی و پژوهشی امام خمینی ره 2- موسسه آموزشی و پژوهشی امام خمینی ره 3- موسسه آموزشی و پژوهشی امام خمینی ره

کلمات کلیدی :

حمایت کیفری،کودکان،تبعیض،نظام حقوقی ایران،نظام حقوقی انگلستان

چکیده :

کودکان، به دلیل وضعیت خاص جسمی، روانی و اجتماعی خویش، از آسیب‌پذیرترین اقشار جامعه محسوب می‌شوند و از این رو مستحق حمایت‌های ویژه حقوقی، به‌ویژه در برابر تبعیض‌اند؛ پدیده‌ای که نه‌تنها کرامت انسانی کودک را مخدوش می‌سازد، بلکه روند رشد و شکوفایی او را به مخاطره می‌افکند. این مقاله با هدف بررسی تطبیقی حمایت کیفری از کودکان در برابر تبعیض، به مطالعه دو نظام حقوقی متمایز، یعنی ایران و انگلستان، می‌پردازد و در پی شناسایی نقاط ضعف و قوت هر یک در این زمینه و ارائه راهکارهای اصلاحی و تقنینی برای ارتقاء سطح حمایت در نظام حقوقی ایران است. پژوهش حاضر با رویکردی تطبیقی و به روش تحلیلی ـ توصیفی، ضمن بررسی چارچوب‌های تقنینی، مصادیق جرم‌انگاری‌شده، مکانیزم‌های اجرایی و نهادهای متولی، اسناد قانونی داخلی مانند قانون مجازات اسلامی و قانون حمایت از اطفال و نوجوانان در ایران، و قانون برابری ۲۰۱۰ و قانون کودکان ۱۹۸۹ در انگلستان را در کنار اسناد بین‌المللی از جمله کنوانسیون حقوق کودک مورد تحلیل قرار داده است. یافته‌های تحقیق نشان می‌دهد که در حالی‌که انگلستان با بهره‌گیری از قانون برابری ۲۰۱۰، چارچوبی جامع و منسجم برای مقابله با تبعیض (شامل کودکان) پیش‌بینی نموده، نظام حقوقی ایران فاقد جرم‌انگاری صریح تبعیض علیه کودک است و صرفاً از طریق عناوین عام کیفری به مقابله با آن می‌پردازد. همچنین، تفاوت در ساختار نهادهای اجرایی و اثبات مصادیق تبعیض، از جمله چالش‌های مشترک اما با زمینه‌های متفاوت در دو کشور است. بر این اساس، اصلاح قوانین، جرم‌انگاری مستقل تبعیض علیه کودک، تقویت نهادهای حمایتی و انطباق با استانداردهای بین‌المللی، از الزامات بنیادین برای ارتقاء نظام حمایت کیفری از کودکان در ایران به شمار می‌آید.