سلسله همایش های بین المللی کرامت انسانی

صفحه اصلی / نخستین همایش بین المللی فلسفه حقوق

سیاستگذاریِ جناییِ کرامت مدار و جایگاه «حق بر کرامت انسانی» در آن(با مداقه در آموزه اساسی سازی)

نویسندگان :

حمیدرضا حیدرپور¹ ژیلا مهرآرا²

1- عدالت 2- دانشگاه علامه طباطبائی

کلمات کلیدی :

سیاستگذاری جنایی،حق ها و آزادی های بنیادین شهروندی،سیاست جنایی کرامت مدار،حق بر کرامت انسانی،سیاست جنایی عدالت محور

چکیده :

سیاستگذاریِ جناییِ کرامت مدار، به جای آنکه ابزاری برای حمایت از نظام سیاسی(دولت یا حاکمیت) در برابر شهروندان باشد – که نخستین بستر برای اقتدارگرایی و استبدادپیشگی طبقه حاکم را فراهم می کند – ، سازوکاری برای صیانت از حقوق شهروندان در برابر نظام سیاسی است. بر این مبنا، اصلی ترین ویژگی سیاستگذاریِ جناییِ کرامت مدار، عدالت محور یا شهروندمدار بودن آن است. این ویژگی، سیاست جنایی کرامت مدار را در مقابل سیاست جنایی امنیت مدار یا دولت محور قرار می دهد. مطابق این تحلیل، حق بر کرامت انسانی، جایگاه بسیار فاخر و مهمی در الگوهای سیاستگذاری جنایی کرامت مدار می یابد و بدون تضمین این حق، عملاً سیاستگذاری جنایی کرامت مدار، نه تنها شکل نخواهد گرفت بلکه اجرا نیز نخواهد شد و نتیجه آن خواهد بود که سیاستگذاری جنایی به سوی امنیت محوری و در راستای تأمین و تضمین امنیت دولت و حاکمیت به جای امنیت شهروندان سوق خواهد یافت و چه بسا زمینه های اقتدارگرایی فراگیر دولت و حاکمیت در زمینه سیاستگذاری جنایی فراهم گردد. نظر به اهمیت این مقوله، در نوشتار حاضر، مفهوم و مولفه های سیاستگذاری جنایی کرامت مدار و جایگاه حق بر کرامت انسانی در این نوع سیاستگذاری جنایی، مورد بحث قرار خواهد گرفت. نتیجه کلی حاصل از تحقیق حاضر، این است که مولفه ها و کارکردهای یک الگوی کارآمد از سیاست جنایی، باید همواره در راستای حق ها و آزادی های بنیادینِ شهروندی که ازجمله رسالت های اصول راهبردی حقوق کیفری، تضمین آن هاست تعریف شده و مبنای کار سیاستگذاران جنایی قرار گیرند.