سلسله همایش های بین المللی کرامت انسانی

صفحه اصلی / نخستین همایش بین المللی فلسفه حقوق

فلسفه حقوق پزشکی؛ از مبانی و خاستگاه تا قلمرو دگردیسی

نویسندگان :

محمود عباسی¹

1- مرکز تحقیقات اخلاق و حقوق پزشکی دانشگاه علوم پزشکی شهید بهشتی؛ اندیشکده بین المللی کرامت انسانی.

کلمات کلیدی :

حقوق پزشکی،فلسفه،مبانی،تحولات

چکیده :

حقوق پزشکی رشته ای شناخته شده در زمان حاضر به شمار می رود که با توجه به اهمیت و جایگاه و حرکت رو به توسعه آن، نیازمند بازشناسی از منظر چیستی و چرایی و ماهیت شناختی است. در این نوشتار، با تأکید بر فلسفه حقوق پزشکی، به مبانی و ریشه ها و خاستگاه این رشته و قلمرو دگردیسی و تحولات آن خواهیم پرداخت. متأثر از سیطره اخلاق بر حقوق پزشکی و چالش های روزافزون فلسفی و اخلاقی که همگام با گسترش قلمرو پزشکی و موضوعات جدید، تشدید شده است، روابط در هم تنیده، پیچیده و چند وجهی در نظام سلامت میان ارائه دهندگان خدمات و دریافت کنندگان، قواعدی را می طلبد که حقوق پزشکی را شکل داده و آن را در فرایندی رو به توسعه قرار داده است. در این میان، مبانی حقوق پزشکی از یک سو شامل نیروهای سازنده ای چون فطرت، عقل، عدل، عرف، مذهب و مصلحت است که قدرت پذیرش جمعی و الزام آوری، به قواعد به آن می دهند و از سویی دیگر، دلایل و عواملی نظیر لزوم مجازات و پیشگیری از جرایم و تخلفات پزشکی، صیانت از حقوق بیماران و تبیین بایدها و نبایدها در حوزه اعمال پزشکی را شامل می شود که ضرورت حقوق پزشکی را توجیه می کنند.