سلسله همایش های بین المللی کرامت انسانی

صفحه اصلی / سومین کنفرانس بین المللی حقوق کودک

حق بر بقای جنین و بایسته‌های رشد کودکان در حقوق ایران

نویسندگان :

جمال بیگی¹ زهرا اقبالی²

1- دانشگاه آزاد اسلامی واحد مراغه 2- دانشگاه آزاد اسلامی واحد مراغه

کلمات کلیدی :

حق بر بقای جنین،سند ملی حقوق کودک و نوجوان،رشد کودک

چکیده :

زمینه و هدف: حق بر بقای جنین به‌عنوان یکی از بنیادی‌ترین حقوق بشری، نه‌تنها در اسناد بین‌المللی حقوق کودک، بلکه در چارچوب‌های قانونی نظام حقوقی ایران نیز مورد توجه قرار گرفته و به‌ویژه در ماده ۳ سند ملی حقوق کودک و نوجوان، به‌عنوان پیش‌نیازی برای بهره‌مندی کودک از سایر حقوق اساسی شناخته شده است. هدف از این پژوهش، تحلیل چالش‌های حقوقی و اجرایی در زمینه تحقق حق بر بقای جنین در ایران و بررسی الزامات قانونی برای رشد همه‌جانبه کودک از پیش از تولد تا دوران رشد است. روش‌ها: این پژوهش با رویکرد توصیفی و تحلیلی و با بهره‌گیری از منابع کتابخانه‌ای و اسناد بین‌المللی و داخلی، به بررسی مبانی نظری و تحلیل نارسایی‌های قانونی و اجرایی در حوزه حمایت از حق بر بقای جنین و رشد کودک می‌پردازد. یافته‌ها: نتایج نشان می‌دهد که در نظام حقوقی ایران، علی‌رغم وجود برخی مقررات حمایتی، خلاهای جدی در هماهنگی میان نهادهای مسئول، ضعف در ساختارهای نظارتی و حمایتی، تعارض‌های قانونی در خصوص سقط درمانی، دیه جنین و شخصیت حقوقی او و همچنین نبود سیاست‌های جامع حمایتی برای مادران باردار و نوزادان وجود دارد. این چالش‌ها، تحقق واقعی حق حیات جنین و رشد متوازن کودک را با موانع ساختاری و تقنینی مواجه ساخته‌اند. نتیجه‌گیری: برای تضمین عملی حق بر بقای جنین و ایجاد بستر مناسب برای رشد همه‌جانبه کودکان، بازنگری در قوانین ناظر بر سقط درمانی، تدوین سیاست‌های حمایتی مبتنی بر عدالت اجتماعی و ایجاد نهاد سیاست‌گذار مستقل در حوزه حقوق کودک از بایسته‌های تقنینی و اجرایی ضروری به شمار می‌رود.