سلسله همایش های بین المللی کرامت انسانی

صفحه اصلی / سومین کنفرانس بین المللی حقوق کودک

تاثیر تحولات مفهومی دانش های حقوقی بر توسعه جلوه های مصالح عالیه کودکان

نویسندگان :

حمیدرضا مروتی¹ مرآت واعظی²

1- دانشگاه علم و فرهنگ تهران 2- دانشگاه علم و فرهنگ تهران

کلمات کلیدی :

حقوق کودک،مصالح عالیه کودک،عدالت ترمیمی،حمایت از کودکان،کنوانسیون حقوق کودک

چکیده :

حقوق کودکان به عنوان یکی از آسیب پذیرترین اقشار اجتماع همواره در معرض تضییع قرار داشته و وضع قوانین حمایتی از آنها ضروری می نماید. تحولات مفهومی دانش‌های حقوقی در حوزه حقوق کودک، نقش مهمی در تقویت اصل مصالح عالیه کودک در نظام های حقوقی ایفا کرده و مورد حمایت های بین المللی ویزه ای قرار داشته، و در ماده 3 کنوانسیون حقوق کوک به طور خاص مورد تجلی قرار گرفته است.هدف این مقاله بررسی تاثیر این تحولات بر توسعه حمایت های قانونی از کودکان در حقوق ایران می باشد. این مطالعه با روش تحلیلی توصیفی، ضمن بررسی قوانینی چون قانون حمایت از کودکان و نوجوانان ( 1381)، قانون حمایت خانواده ( 1391)، آیین‌نامه سازمان زندان‌ها ( 1400)، و قانون آیین دادرسی کیفری (1392) به تحلیل نحوه بازتاب این اصل در قوانین ایران پرداخته است.وضع این قوانین حرکتی رو به جلو در نظام تقنینی ایران محسوب شده اما همچنان توجه به مصالح عالیه کودک در کنار مصالح دانیه او مغفول مانده است این مطالعه پیشنهاد می کند که در موارد فقدان قانون مصالح عالیه کودکان به عنوان یک اصل حقوقی به استناد ماده3 قانون آیین دادرسی مدنی،در دادرسی ها اعمال گردد. یافته‌های پژوهش نشان می‌دهد که پذیرش رویکردهای نوین مانند عدالت ترمیمی، حمایت کیفری ویژه کودکان در معرض خطر، و تفکیک نظام کیفری اطفال از بزرگسالان، موجب ارتقای جایگاه کودک در نظام حقوقی ایران شده است. با این حال، چالش‌هایی همچون ضعف در اجرای قوانین حمایتی، فقدان ضمانت اجرای کافی و نیاز به فرهنگ‌سازی گسترده‌تر از ضروریات این حوزه است. نتیجه‌گیری پژوهش بیانگر آن است که گرچه در نظام حقوقی ایران گام‌هایی در راستای تقویت اصل مصالح عالیه کودک برداشته شده است، اما تحقق کامل آن نیازمند اصلاحات بیشتر، اجرای مؤثرتر قوانین و هم‌سویی بیشتر با استانداردهای بین‌المللی است. واژگان کلیدی:حقوق کودک،مصالح عالیه کودک،عدالت ترمیمی،حمایت از کودکان،کنوانسیون حقوق کودک