سلسله همایش های بین المللی کرامت انسانی

صفحه اصلی / دومین کنفرانس بین المللی حقوق کودک

رأی دادگاه عالی آلاباما؛ توجه دوباره لنزها به مناقشه رویان به مثابه کودک

نویسندگان :

محمود عباسی¹ میثم کلهرنیاگلکار²

1- انستیتو اخلاق زیستی و حقوق سلامت؛ اندیشکده بین المللی کرامت انسانی. 2- انستیتو اخلاق زیستی و حقوق سلامت

کلمات کلیدی :

رویان،کودک،آثار حقوقی،رأی دادگاه عالی آلاباما

چکیده :

زمینه و هدف: دادگاه عالی ایالت آلاباما در آمریکا با صدور رأیی جنجالی، اعلام نموده است که رویان‌های منجمد آزمایشگاهی از دید قانون در حکم «کودک» هستند و در پی آن اجازه پیگیری دو پرونده با عنوان مجرمانه «مرگ بر اثر سهل‌انگاری» در مورد رویان‌های‌ منجمد از دست‌رفته در یک کلینیک باروری سیار را صادر کرده است. این جرم‌انگاری می‌تواند پیامدهای حقوقی گسترده‌ای برای افرادی که درصدد لقاح مصنوعی (آی‌وی‌اف) و باروری آزمایشگاهی هستند در پی داشته باشد. این پژوهش به تحلیل رأی فوق و مبانی و آثار حقوقی آن خواهد پرداخت. روش: پژوهش به شیوه تحلیل کیفی محتوای رأی صادره از دادگاه عالی آلاباما توأم با بررسی دیگر اسناد و متون حقوقی و فلسفی پیرامون موضوع تحقیق به انجام خواهد رسید. یافته ها: بر اساس محتویات پرونده که آغاز آن به سال ۲۰۲۱ بر می گردد، یک مراجعه‌کننده در مرکز پزشکی باروری سیار به محل نگهداری رویان‌های منجمد در مخزن سرک کشیده و چند تا از رویان‌ها را برداشته است. نیتروژن مایع که دمای زیر صفر در این مخزن را تامین می‌کند، دست او را سوزانده و موجب شد او رویان‌ها را بر زمین بیاندازد و باعث مرگ آنها شود. بعد از این رویداد سه زوج که رویان‌های منجمدشان از دست رفته بود با طرح عنوان کیفری «مرگ بر اثر سهل‌انگاری» از این بیمار شکایت کردند، اما کلینیک مدعی شد که این عنوان براساس قانون ایالت آلاباما شامل رویان‌های خارج از رحم نمی‌شود. دفاعی که دادگاه بدوی هم آن را پذیرفته بود ولی دادگاه عالی ایالتی این تصمیم را رد کرده است. جی میچل، قاضی دادگاه عالی آلاباما در حکم خود چنین بیان داشته است که رویان‌های خارج از رحم «باید مطابق قانون کنونی ایالتی محافظت شوند چرا که آنها همانند کودکان متولد‌نشده‌ای هستند که در خارج از رحم بیولوژیک قرار دارند». استدلال قاضی دادگاه بر مبنای شناسایی ماهیت رویان به عنوان کودک متولدنشده فارغ از اینکه داخل رحم یا خارج از آن رشد و نمو یافته، کانون توجهات واقع شده است؛ چه اینکه رویان را همانند کودک دانسته و تنها تمایز و وصفی که برای آن قائل شده همان عدم تولد است. نتیجه گیری: بر اساس رأی دادگاه عالی آلاباما، رویان از حقوق و احترام و کرامت یک کودک برخوردار است و صرفاً آن قسم از حقوقی که به واسطه تولد برای کودک مستقر می شود می تواند از قلمرو حق های رویان مستثنی گردد.