سلسله همایش های بین المللی کرامت انسانی

صفحه اصلی / سومین کنفرانس بین المللی حقوق کودک

واکاوی حق بر فراموش شدن در پرتو اصول بنیادین حقوق کودک

نویسندگان :

پریسا گویلی¹ مریم پاکپور کیسمی²

1- دانشگاه علم و فرهنگ تهران 2- دانشگاه علم و فرهنگ تهران

کلمات کلیدی :

حق بر فراموشی،حقوق کودک،کنوانسیون حقوق کودک،اصول بنیادین

چکیده :

زمینه و هدف گسترش روزافزون فناوری‌های دیجیتال و حضور فعال کودکان در بسترهای آنلاین، نگرانی‌های نوینی را در زمینه حریم خصوصی و حفاظت از داده‌های شخصی آنان به وجود آورده است. برخلاف بزرگسالان، کودکان از بلوغ شناختی لازم برای درک آثار بلندمدت انتشار اطلاعات شخصی خود برخوردار نیستند. در این میان، «حق بر فراموش شدن» به‌عنوان یکی از حقوق نوپدید در حوزه حقوق بشر دیجیتال، این امکان را فراهم می‌سازد که افراد، به‌ویژه کودکان، خواستار حذف داده‌هایی شوند که قدیمی، نامربوط یا زیان‌بار تلقی می‌شوند. هدف این مقاله، بررسی حق بر فراموش شدن در پرتو اصول بنیادین حقوق کودک، از جمله اصل منافع عالیه کودک، حق بر رشد، و حق حریم خصوصی است. همچنین تفاوت‌های اعمال این حق در کودکان و بزرگسالان، و چالش‌های حقوقی و اجرایی آن در نظام حقوقی ایران مورد تحلیل قرار می‌گیرد. روش: مطالعه حاضر با روش توصیفی ـ تحلیلی و با اتکا بر منابع کتابخانه‌ای و اسناد بین‌المللی از جمله کنوانسیون حقوق کودک 1989،مقررات عمومی حفاظت از داده های اتحادیه اروپا و کنوانسیون 108 شورای اروپا انجام شده است. یافته ها: یافته‌ها نشان می‌دهد که اعمال حق بر فراموش شدن برای کودکان به‌دلیل آسیب‌پذیری بیشتر آنان، به حمایت‌های گسترده‌تری نیاز دارد. قوانین بین‌المللی در سال‌های اخیر با تاکید ویژه بر حقوق کودکان، مسئولیت مضاعفی برای ارائه‌دهندگان خدمات دیجیتال در زمینه حذف اطلاعات کودکان تعیین کرده‌اند نتیجه گیری: با وجود رشد مفهوم حق بر فراموش شدن در اسناد بین‌المللی، نظام حقوقی ایران هنوز فاقد چارچوب قانونی مشخصی در این زمینه، به‌ویژه در ارتباط با کودکان است. تدوین قوانین تخصصی، ارتقای آگاهی والدین و افزایش تعهد پلتفرم‌ها از مهم‌ترین راهکارهای تحقق این حق بنیادین در بستر فضای دیجیتال می باشد