سلسله همایش های بین المللی کرامت انسانی

صفحه اصلی / نخستین همایش بین المللی فلسفه حقوق

هستی‌شناسی مولفه‌های حقوق کودک در ادبیات و نقش آن در نهادینه کردن حقوق بنیادین کودکان

نویسندگان :

محمدمهدی سیدناصری¹

1- دانشگاه ازاد اسلامی واحد امارات

کلمات کلیدی :

حق بر حق داشتن،ادبیات،حقوق بنیادین

چکیده :

زمینه و هدف: ادبيات و حقوق همواره دو رشته‌ي جدايي ناپذير از علوم انساني بوده که مطالعات ميان رشته‌اي زيادي در قالب آن صورت گرفته است. حقوق کودک يکي از مهم‌ترين شاخه‌هاي علم حقوق است. ادبيات کودک و نوجوان و به‌ويژه ادبيات کودک اين زمينه را براي خواننده ايجاد مي‌کند که با طرح و القاي مفاهيم در بستر فضاسازي داستاني، شخصيت پردازي‌ها و نيز فن‌هاي بياني ديگر از قبيل گروتسک زمينه‌اي را فراهم سازد که خواننده در آن به خوبي با محتواي اصلي داستان ارتباط برقرار نماید. در مقاله حاضر با نگاهي حقوقي بر داستان‌هاي«آتش زير خاکستر»،«بچه‌هاي قاليبافخانه »و«مشت بر پوست » به شيوه‌ي تحليل محتوا به بررسي جايگاه حقوق کودک و شناسایی حق کودک بر حق داشتن بر اساس قوانين ايران و کنوانسيون حقوق کودک و نمود آن بر محتواي ادبيات کودک می‌پردازیم، همچنين به دنبال يافتن پاسخي بر اصلي‌ترين پرسش اين مقاله هستيم که در ادبيات کودک و نوجوان کدام يک از مولفه‌هاي حقوق کودک در راستای شناسایی حق کودک بر حق داشتن بيان شده و مورد بررسي قرار گرفته و کدام يک از آنها در سکوت و در معرض تضييع حق قرار گرفته است. روش: پژوهش حاضر از نظر هدف، کاربردی و از نظر نوع پژوهش، توصیفی ـ تحلیلی است که با استفاده از منابع کتابخانه ای و بررسی طیف وسیعی از اسناد و رویه ها و سایر آثار پژوهشی، مطالب، جمع‌آوری و تحلیل شده اند. یافته‌ها و نتایج: يافته نهايي اين پژوهش بيانگر آن است که کار کودک، بيگاري کودک، صدمات بدني ازجمله موضوعاتي است که در ادبيات کودک به صورت ويژه به آن پرداخته شده و مواردي همانند آزارهاي جنسي کودکان از جمله مواردي است که تا حدودي مورد غفلت قرار گرفته است. آن‌چه اهمیت دارد شناسایی حق کودک بر حق داشتن و حقوق بنیادین او و بالا رفتن روحیه‌ي‌ کار گروهی، تعهد و همدلی در جامعه، هوشیاری در برابر هر نوع سوءاستفاده، قانون‌مداری و برقراری روابط انسانی صحیح میان افراد جامعه برای داشتن جهانی امن و آسوده برای همگان است و این امر جز از رهگذر ادبیات کودک به عنوان اموزش غیر‌مستقیم ممکن نمی‌باشد.