سلسله همایش های بین المللی کرامت انسانی

صفحه اصلی / سومین کنفرانس بین المللی حقوق کودک

شناسایی خلاهای دادرسی عادلانه اطفال و تضمین قلب تپنده حقوق کیفریِ اطفال(دادرسیِ کیفریِ افتراقی و حق بر شنیده شدن کودکان)

نویسندگان :

امین علی زاده¹ مبینا صلح میرزایی²

1- دانشگاه آزاد اسلامی واحد علوم و تحقیقات تهران 2- موسسه آموزش عالی آل طه

کلمات کلیدی :

دادرسی افتراقی،اطفال،حق بر شنیده شدن کودکان،اسناد بین المللی،نظام حقوقی ایران

چکیده :

زمینه و هدف: حق بر شنیده شدن کودکان که در ماده 12 کنوانسیون حقوق کودک 1989 مورد اشاره واقع شده است. از آنجایی که قلمرو این حق وسیع است و در هر مرحله از مراحل دادرسی کیفری جلوه ای خاص به خود می گیرد، باید با دقت در مقررات پی برد تا چه اندازه کودکان در فرآیند دادرسی کیفری از این حق بهره مند هستند. روش: این تحقیق از نوع نظری بوده و روش تحقیق به صورت توصیفی ـ تحلیلی است و روش جمع‌آوری اطلاعات به صورت کتابخانه‌ای است و با مراجعه به اسناد، کتب و مقالات صورت گرفته است. ملاحظات اخلاقی: در تحقیق حاضر، اصل امانتداری، صداقت، بی‌طرفی و اصالت اثر رعایت شده است. یافته ها و نتیجه گیری: ضرورت تشکیل مراجع قضایی اختصاصی و مقررات خاص در فرآیند رسیدگی به پرونده های آنها نیز در کنوانسیون ها و سایر اسناد بین المللی اشاره گردیده است. معاهده حقوق کودک سازمان ملل متحد، (کنوانسیون ۱۹۸۹) در بند سوم قسمت «ب» ماده ۴۰، بر ضرورت تشکیل دادگاه های اختصاصی اطفال و نوجوانان در پرتو سیاست جنایی افتراقی و سیستم دادرسی اختصاصی تأکید دارد. این رویکرد نیز در ایران در سالهای اخیر بوجود آمده است. قانون آيین دادرسی کیفری 1392 با تاسیس نهادهای جدیدی از قبیل پیش بینی دادگاهی اختصاصی برای اطفال، دادسرای اطفال، پلیس اطفال و الزام به تشکیل پرونده شخصیت اقدام به پیش بینی نظامی افتراقی نموده است. این مقاله با استفاده از روش تحقیق توصیفی _تحلیلی در دو بخش مجزا ساختار تشکیلاتی مراجع قضایی، دادسرا و دادگاه، مربوط به اطفال بزهکار را مورد بررسی قرار داده است و اینکه تا چه اندازه این ساختار و قواعد دادرسی اطفال و نوجوانان با آنچه در مفاد کنوانسیون حقوق کودک آمده همسو است. واژگان کلیدی: دادرسی افتراقی، اطفال، حق بر شنیده شدن کودکان، اسناد بین‌المللی، نظام حقوقی ایران