سلسله همایش های بین المللی کرامت انسانی

صفحه اصلی / سومین کنفرانس بین المللی حقوق کودک

تحلیل و ارزیابی حق منع بر تبعیض کودکان در منطقه خاورمیانه در پرتو کنوانسیون های جهانی حقوق کودکان

نویسندگان :

رخساره وزیری گودرزی¹ ماشاءالله حیدرپور² محمد عرب طاط³

1- دانشگاه ازاد اسلامی واحد قم 2- دانشیار دانشگاه ازاد اسلامی واحد قم 3- دانشگاه ازاد اسلامی واحد دامغان

کلمات کلیدی :

حقوق کودک،منع تبعیض،کنوانسیون حقوق کودک،نابرابری،عدالت اجتماعی،خاورمیانه،حقوق بشر،کودکان اسیب پذیر،تبعیض ساختاری،تعهدات بین المللی

چکیده :

حق منع تبعیض یکی از اصول کلیدی و بنیادین در نظام بین‌المللی حقوق بشر به‌شمار می‌رود که در اسناد مهمی همچون کنوانسیون حقوق کودک (CRC) به روشنی مورد تأکید قرار گرفته است. این اصل بر آن است که تمامی کودکان، فارغ از هرگونه تفاوت نژادی، مذهبی، زبانی، جنسیتی، قومیتی، ملیتی، وضعیت اقتصادی، جسمانی یا اجتماعی، باید از حقوق برابر برخوردار باشند. در منطقه خاورمیانه، با وجود پیوستن بسیاری از کشورها به کنوانسیون حقوق کودک، همچنان موانع و چالش‌های جدی در مسیر اجرای مؤثر این اصل وجود دارد. عوامل متعددی در استمرار تبعیض علیه کودکان در این منطقه نقش دارند؛ از جمله سنت‌های فرهنگی و اجتماعی محافظه‌کارانه، تبعیضات قانونی به ویژه در قوانین احوال شخصیه، بحران‌های سیاسی و نظامی، و نابرابری‌های اقتصادی. کودکان دختر، کودکان مهاجر و پناهنده، کودکان دارای معلولیت و کودکان متعلق به اقلیت‌های مذهبی و قومی، از جمله گروه‌هایی هستند که به‌طور خاص در معرض انواع تبعیض قرار دارند. در این پژوهش، تلاش شده با بهره‌گیری از چارچوب‌های حقوق بین‌الملل و تطبیق آن با قوانین داخلی کشورهای منتخب خاورمیانه، میزان پایبندی این کشورها به اصل منع تبعیض بررسی شود. همچنین نقش نهادهای دولتی، سازمان‌های غیردولتی و جامعه بین‌المللی در حمایت از حقوق برابر کودکان مورد تحلیل قرار گرفته است. نتایج نشان می‌دهد که در بسیاری از کشورهای منطقه، علی‌رغم وجود تعهدات رسمی، ضعف در اجرای قوانین، خلأهای تقنینی و عدم آموزش و آگاهی عمومی نسبت به حقوق کودک، موانع اصلی تحقق اصل منع تبعیض هستند. در پایان، پژوهش بر لزوم اصلاحات قانونی، تقویت نظارت بین‌المللی، آموزش حقوق کودک و مشارکت فعال‌تر نهادهای مدنی برای رفع تبعیض‌های ساختاری تأکید دارد تا بتوان به سوی تحقق جامعه‌ای عادلانه‌تر برای همه کودکان در منطقه خاورمیانه حرکت کرد.