سلسله همایش های بین المللی کرامت انسانی

صفحه اصلی / سومین کنفرانس بین المللی حقوق کودک

از میدان جنگ تا میدان عدالت: واکاوی حقوق کودک‌سرباز در پرتو اسناد بین‌المللی و منابع اسلامی

نویسندگان :

سید محمد سجادی¹

1- دانشگاه بین المللی جامعه المصطفی(ص)

کلمات کلیدی :

سرباز کودک،حقوق بشر،مخاصمه مسلحانه،فقه اسلامي

چکیده :

پديده «سرباز کودک» يکي از معضلات تلخ و دردناک جهان معاصر است که برخلاف اصول بنيادين حقوق بشر و کرامت انساني، کودکان را درگير منازعات مسلحانه مي‌سازد. اين پژوهش تطبيقي-تحليلي با بررسي اسناد بين‌المللي (پروتکل اختياري کنوانسيون حقوق کودک و اساسنامه رم) و منابع فقه اسلامي (آيات، روايات و ديدگاههاي فقها)، به واکاوي چالش‌هاي به‌کارگيري نظامي کودکان پرداخته و نشان ميدهد که حقوق بشر با ممنوعيت مطلق استفاده از افراد زير ۱۸ سال در درگيريهاي مسلحانه (ماده ۳۸ کنوانسيون حقوق کودک) و شناسايي آن به عنوان جنايت جنگي (ماده ۸ اساسنامه رم) موضعي صريح دارد، با اين حال دين مبين اسلام بيش از 1400 سال است كه به مبارزه با اين پديده پرداخته و اصول آن را در منابع خود بيان نموده است. بر اين اساس فقه اسلامي نيز با استناد به اصولي مانند حرمت تضييع نفس (آيه ۳۲ سوره مائده)، لزوم رعايت مصلحت کودک (اصل تربيت) و قاعده لا ضرر، به نفي اين پديده مي‌پردازد.