سلسله همایش های بین المللی کرامت انسانی

صفحه اصلی / سومین کنفرانس بین المللی حقوق کودک

تحلیل حقوقی مسئولیت‌های دولت در تضمین حق بقا و رشد کودکان

نویسندگان :

امیر پرویز گلی¹ آرش مشایخی² فاطمه حقیقت بریس³

1- دانشگاه آزاد اسلامی واحد تنکابن 2- دانشگاه آزاد اسلامی واحد تنکابن 3- دانشگاه آزاد اسلامی واحد تنکابن

کلمات کلیدی :

حق بقا،پیمان نامه های حقوق کودک،آموزش و رفاه،حقوق کودک،کنوانسون های بین المللی

چکیده :

حق بقا و رشد کودکان، از اساسی‌ترین حقوق بشر است که بنیاد توسعه‌ی پایدار و عدالت اجتماعی هر جامعه را تشکیل می‌دهد. این حق نه‌فقط به معنای حفظ جان کودک، بلکه دربرگیرنده‌ی تضمین سلامت جسمی، روانی، آموزشی و اجتماعی او برای رشد متوازن و شرافتمندانه است. کنوانسیون حقوق کودک مصوب ۱۹۸۹ سازمان ملل متحد، با تأکید بر اصولی چون منافع عالیه کودک، عدم تبعیض، و احترام به شخصیت مستقل او، دولت‌ها را مکلف به حمایت مؤثر از این حق می‌داند. در این مقاله، مسئولیت‌های حقوقی دولت‌ها در زمینه تضمین حق بقا و رشد کودکان با رویکردی تطبیقی و تحلیلی بررسی شده است؛ از جمله در سطح بین‌المللی با نگاهی به سازوکارهایی چون کمیته حقوق کودک، شاخص‌های SDG و شاخص پایان کودکی، و در سطح داخلی با تمرکز بر وضعیت حقوقی ایران. هدف از این مقاله، بررسی ابعاد مختلف حقوق کودک در جوامع بین المللی و داخلی و همچنین ارائه راهکارها در جهت تضمین حقوق کودکان می باشد. روش بررسی در این مقاله، از طریق تجزیه و تحلیل داده های آماری و مقالات معتبر بین المللی می باشد. مقاله نشان می‌دهد که هرچند جمهوری اسلامی ایران با الحاق به کنوانسیون در سال ۱۳۷۳ گامی در جهت حمایت از حقوق کودک برداشته، اما چالش‌هایی مانند تعریف خاص کودک بر مبنای سن بلوغ شرعی، تعارض برخی مفاد کنوانسیون با قوانین داخلی، ضعف ضمانت اجرا و نابرابری در توزیع خدمات، مانع تحقق عملی این حقوق شده‌اند. همچنین مسائلی نظیر فقر، کودک‌آزاری، کار کودک، و ازدواج زودهنگام به‌طور مستقیم حق بقا و رشد کودکان را تهدید می‌کنند. نتیجه‌گیری مقاله بر آن است که تحقق واقعی این حق، نیازمند نگاهی ساختاری، تقویت نظام‌های حمایتی و نظارتی، بازنگری در قوانین ناسازگار، همکاری بین‌المللی، و ارتقاء آگاهی عمومی است؛ چرا که احترام به حقوق کودکان نه‌تنها تکلیف قانونی دولت‌ها، بلکه ضرورتی انسانی برای آینده‌ای پایدار است.