سلسله همایش های بین المللی کرامت انسانی

صفحه اصلی / نخستین همایش بین المللی فلسفه حقوق

رویکرد سزاگرایی مجازات در پرتو فلسفه اخلاق کانت

نویسندگان :

سیده سکینه موسوی فولادی¹

1- دانشگاه فردوسی مشهد

کلمات کلیدی :

مجازات،سزاگرایی،کانت،امر مطلق

چکیده :

با عنایت به مشخصات ویژه مجازات همچون تحمیل عمدی رنج بر محکومان و محدود کردن حقوق و آزادی های آنان، توجیه این امر اجتناب ناپذیر و ضروری می نماید. در میان توجیهات صورت گرفته از مجازات، توجیهات فلسفی نقش عمده ای در پاسخ به چرایی مجازات ایفا می نمایند. یکی از این توجیهات فلسفی، نظریات پیشینه گرا می باشند که معطوف به جرم ارتکابی و فارغ از نتایج احتمالی اجرای مجازات هستند. سزاگرایی یکی از توجیهات پیشینه گرای مجازات می باشد که بیش از هر شخص دیگری با نام امانوئل کانت فیلسوف اخلاق گرای آلمانی پیوند خورده است. با عنایت به سابقه طولانی اندیشه سزاگرایی و احیای مجدد آن در قرن بیستم بعد از یک دوره افول و تاثیر اندیشه های کانت در شکل گیری مبانی این نظریه و کاربست نظام مند آن در نظام عدالت کیفری، ضروری است تا اصول و قواعد سزاگرایی در اندیشه کانت مورد بررسی و تدقیق قرار گیرد. نوشتار حاضر در پی پاسخ به این پرسش است که کدام یک از عناصر موجود در نظریه اخلاقی کانت قادر به تبیین مبانی اندیشه او در خصوص ویژگی سزادهی مجازات می باشد که در همین راستا این نوشتار استدلال می نماید با توجه به اینکه کانت فلسفه حقوق خود را به عنوان بخشی از فلسفه اخلاق خود مطرح می نماید، لذا مفهوم مطرح شده از سوی کانت در فلسفه اخلاق وی، تحت عنوان امر مطلق و تبیین ویژگی های آن سهم موثری در پی بردن به اصول و مبانی اندیشه های کانت در مبحث سزاگرایی مجازات ایفا می نماید.